शाळेच्या मुख्य इमारतीशेजारी काही जुन्या खोल्या होत्या, कौलारू छप्पर, जाळीच्या खिडक्या, दगडी भिंती. या खोल्यांमधे स्टाफ रूम होती, चित्रकलेचा वर्ग एका बाजूला भरायचा, दुसऱ्या बाजूला लायब्ररी, मधेच मुख्याध्यापकांची केबिन. या जुन्या खोल्या आणि नवीन इमारतीच्या मधोमध दगडी फरशा बसवलेला चौक. पूर्वी इथे घोडे बांधायचा पागा होता असं ऐकून होतो. या चौकात सकाळची प्रार्थना व्हायची, पाहुण्यांची भाषणं व्हायची, छोट्या सभा व्हायच्या. एका बाजूच्या भिंतीवर मोठा फळा लावलेला होता. सकाळी शाळेत आलं की हा फळा वाचायचो. त्यावर सुविचार, सूचना, कार्यक्रमांची माहिती लिहिलेली असायची. अक्षर इतकं सुंदर की बघतच रहायचो. कधीतरी फळा लिहिताना बघायला मिळायचं, भारी वाटायचं. अक्षर मोत्यासारखं सुंदर असावं अशी प्रेरणा देणारे पोतदार सर गेले.
पोतदार सरांचं इंग्रजी उत्तम होतं, त्यांच्या नावाप्रमाणे. मराठी आणि इंग्रजी हस्ताक्षर सुबक होतं. आम्हाला चेष्टेनं म्हणायचे, “अक्षर कसं पाहिजे, तर अक्षर बघून मुलगी दिली पाहिजे.” अक्षर चांगलं काढायची प्रेरणा नेमकी कशातून मिळाली हे आता सांगणं अवघड आहे, पण सरांचं अक्षर आणि त्यांचं बोलणं या दोन्ही गोष्टींचं योगदान होतं हे नक्की.
पोतदार सरांचं लक्षात राहिलेलं अजून एक वैशिष्ट्य म्हणजे आमच्या वयानुसार होत असलेल्या शारीरिक आणि मानसिक बदलांबद्दल मोकळेपणाने बोलणारे एकमेव शिक्षक. मूल्य शिक्षण आणि नैतिकता याविषयी बोलताना मुलांच्या वयाचा आणि मानसिकतेचा विचार करण्याची तेव्हा पध्दत नव्हती, त्यामुळं मूल्य न लादता मूल्य शिक्षण देणारे पोतदार सर लक्षात राहिले.
किशोरवयीन मुला-मुलींशी बोलताना आणि कागदावर पेन टेकवताना सरांची आठवण नेहमी येते, येत राहील, थँक्यू सर!
~ मंदार शिंदे
20.07.2026
No comments:
Post a Comment